Khái niệm về bản sắc văn hóa dân tộc

Ngày đăng: 31/10/2018

Bản sắc, xét một chút ngữ nghĩa thì ta thấy rằng; trong Hán cổ本cái gốc, 色sắc tướng, hình dáng, cũng có nghĩa là cái chất cố hữu vốn có, cái tính đã hình thành. Trong ngôn ngữ Anh thường sử dụng là Characterization- nghĩa là sự tiêu biểu. So sánh đối chiếu về mặt ngôn ngữ, ta có thể một cách tóm gọn, bản sắc là cái tính chất tiêu biểu vốn có, là nét đặc trưng riêng không lẫn vào cái khác.


Cùng với từ văn hóa, cho đến nay có rất nhiều cách định nghĩa, cách hiểu về văn hóa; chẳng hạn như文化 trong Hán cổ, nó có nghĩa là những cái đẹp được biểu hiện ra bên ngoài. 

Khái niệm về bản sắc văn hóa dân tộcĐặc biệt, trong Sanskrit मञ्जुनिर्माण manjunimana có nghĩa là làm cho trở nên đẹp đẻ hoặc cái gì có sức mạnh để làm cho đẹp hơn thì gọi là manjunimana - dịch tương đương với tiếng Việt của ta là Văn hóa. Từ đó có thể nhận diện ra rằng, tự thân Văn hóa đã là những giá trịđẹp trên phương diện hình dáng và tính chất, đồng thời nó đã tích chứa sức mạnh để có thể thay đổi cái chưa đẹp thành cái đẹp, vừa biểu hiện kết quả vừa là hành động- nimana để cho kết quả. Còn phương tây thì lại gọi bằng từ kultur – tiếng German có nghĩa là hạt giống trồng trọt; tây nhưng triết lý biểu tượng rất “ta” và hơn cả “đông”! Nó gần với manjunimana của Sanskrit, đều biểu hiện sựươm mầm, từ hạt giống mà trưởng thành. Cái khác là ngôn ngữ và cách đặt danh tính cho nó chứ kỳ thực đều diễn đạt một nội dung: văn hóa làcái đẹp từ trong ra ngoài trong phạm vi loài người- đó là một cách hiểu văn hóa. Cố GS Đào Duy Anh, hay cố GS Trần Quốc Vượng, các nhà văn hóa Đông - Tây ai cũng có cách định nghĩa của riêng mình, nhưng ở đây hậu bối không dám và cũng không muốn dùng lại bởi lẽ đó là tài sản của chư vị- hãy làm giàu hơn cho kho định nghĩa hơn là sử dụng cái cũ.

Từ hai tiểu dẫn trên gộp vào ta có cách hiểu về Bản sắc văn hóa dân tộc: là tổng hợp những giá trị văn hóa tiêu biểu, riêng biệt của dân tộc Việt Nam, phổ quát nhưng đặc sắc, tồn tại linh hoạt nhưng không bị biến dạng, được hình thành trên nền tảng những giá trịcốt lõi của văn hóa Việt Nam.


ĐỖ HỒNG ĐÀI - Giảng viên khoa Kinh tế - Du lịch

Các tin khác