Nhà thờ Huyện Sĩ

Ngày đăng: 25/07/2019

Địa điểm nổi tiếng


            Nhà thờ Huyện Sĩ còn có tên gọi là nhà thờ Chợ Đũi[1] (do thuộc họ đạo Chợ Đũi), tên hiệu là  Nhà thờ Thánh Philipphê (do Thánh Philipphê Tông đồ là vị thánh bổn mạng của nhà thờ). Đây là một trong những nhà thờ cổ ở Sài Gòn, đã có hơn 100 năm tuổi. Hiện nay, nhà thờ Huyện Sĩ tọa lạc ở ngay góc đường Tôn Thất Tùng và Nguyễn Trãi. Mặt tiền nhà thờ nằm ở số 1 đường Tôn Thất Tùng, phường Phạm Ngũ Lão, quận 1.

            Nhà thờ Huyện Sĩ do ông Lê Phát Ðạt (Huyện Sĩ) và vợ là bà Huỳnh Thị Tài hiến đất và bỏ ra trên 30.000 đồng bạc đông dương (ước tính khoảng 1/7 gia tài) thời đó để xây dựng [2]. Ông Huyện Sĩ là nhân vật số một trong “Tứ đại phú hộ” ở Sài Gòn – Gia Định xưa. Tên thật của ông là Lê Nhứt Sĩ. Ông là Ủy viên Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ. Vì vậy mà người ta quen gọi ông là Huyện Sĩ. Là người mộ đạo, ông đã dùng gia sản khổng lồ của mình để xây các nhà thờ bề thế ở Sài Gòn, nổi bật trong số đó là nhà thờ Huyện Sĩ. Ông Lê Phát Đạt qua đời năm 1900, trước khi ngôi nhà thờ tâm huyết của ông được xây dựng.

Nhà thờ Huyện Sĩ

            Nhà thờ được khởi công xây dựng từ năm 1902 đến năm 1905 thì hoàn thành. Linh mục Bouttier là người chịu trách nhiệm thiết kế công trình.  Nhà thầu Brossard Mopin được chọn để thực hiện công việc xây cất.

            Khuôn viên nhà thờ rất rộng rãi, thoáng đãng và có nhiều cây xanh. Toàn bộ công trình nằm trên mặt bằng khá cao so với mặt đất, có hình thánh giá với chiều dài 40m, chiều ngang 18m, chia làm 4 gian. Thiết kế ban đầu có 5 gian nhưng trong giai đoạn xây dựng người ta đã cắt ngắn bớt một gian để dành tiền xây Nhà thờ Chí Hòa.

            Nhà thờ Huyện Sĩ xây dựng theo lối kiến trúc tân Gothic. Nét Gothic hiện rõ thông qua các vòm hình cung nhọn và các hoa văn trang trí hình hoa hồng. Mảng tường được trang trí bằng các đường chỉ ngang chạy suốt, các lỗ thông khí hình tròn và các cửa sổ vòm cung nhọn. Phía trên vòm cửa chính có những hoa văn trang trí được chạm thủng rất tinh xảo. “Đây là một trong số hiếm công trình sử dụng vật liệu đá granit Biên Hòa tại mặt tiền cũng như tại các phần đế và nhất là các cột của chính điện”.

Nhà thờ Huyện SĩNơi yên nghỉ của vợ chồng phú hộ giàu nhất Nam Kỳ

            Ngay phía sau cung thánh là nơi đặt mộ phần của ông bà Huyện Sỹ. Khu vực này đặc biệt có hai ngôi mộ nổi và tượng hai ông bà đang bình an ngủ giấc ngàn thu, được tạc bằng đá cầm thạch trắng nguyên khối. Mặc dù được tạc từ đá nhưng đường nét của tượng từ nét mặt, bàn tay, đặc biệt là những nếp gấp dải tay áo, gấu quần, đường lượn đế giày, thậm chí cả hoa văn trên dải áo cũng được khắc một cách tinh tế, mềm mại và hết sức sống động. Phía trên mộ phần là phần trang trí cũng từ đá cẩm thạch với mái vòm chạm khắc hoa văn, cột chỉ, những mảng tường phù điêu với nội dung miêu tả về cuộc khổ nạn của chúa Giêsu… cũng vô cùng ấn tượng.

            Bên trong ngọn tháp chuông có bộ chuông gồm 4 quả chuông được đặt đúc tại hãng Robécourt (Vosges) của Pháp vào năm 1904. Hai quả chuông lớn có đường kính 1,05m – 1,20m, do con trai và con dâu ông Huyện Sỹ là ông Lê Phát Thanh và bà Đỗ Thị Thao tặng. Hai quả chuông nhỏ đường kính 0,95m không ghi người tặng.


Th.s Trần Thị Tuyết Sương – Khoa Kinh tế - Du lịch



[1]Chợ Đũitức là chợ bán đũi. Đũi là thứ hàng dệt bằng tơ gốc, mặt hàng thô. Vải đũi mặc mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, chẳng những được người Việt ưa chuộng mà chinh phục được cả người Thái, người Lào, người Pháp... Chợ Đũira đời từ đầu thế kỷ XIX, nay thuộc khu vực phường Phạm Ngũ Lão, quận 1, TP.HCM, sau dời về góc đường Cách mạng thánh Tám và Võ Văn Tần, quận 3, Tp.HCM. Vì thế, cách viết “Chợ Đuổi” và từ đó hiểu “chợ bị đuổi” là không chính xác ! (Tài liệu do nhà thờ Huyện Sĩ cung cấp. Nguồn :http://www.sggp.org.vn/bandocdatcauhoi/2006/11/69074/)

[2] Tư liệu do nhà thờ Huyện Sĩ cung cấp


Các tin khác